Specijalni rezervat prirode Zasavica

zasavica-1

Specijalni rezervat prirode Zasavica se nalazi na području južne Vojvodine i severne Mačve, istočno od reke Drine i južno od reke Save, na teritoriji opština Sremska Mitrovica i Bogatić. Prostorom dominira rečni biotop, koga čini rečica Zasavica i pritoka Batar u ukupnoj dužini od 33,1 km. U ekološkom nizu smenjuju se vodeni i močvarni ekosistemi sa fragmentima poplavnih livada i šuma. Ukupna površina rezervata je 1825 ha od čega je 675 ha u prvoj kategoriji zaštite. Kičmu rezervata čine vodena površina kanala Jovac i Prekopac, kanalisan i prirodni tok potoka Batar, kao i sama rečica Zasavica, koja preko kanala Bogaz ima direktnu vezu sa rekom Savom. Zasavica se podzemnim putem napaja i vodom iz reke Drine i gravitaciono sa planine Cer. Pripada Crnomorskom slivu i jedno je od poslednjih izvorno očuvanih močvarnih područja, idući od severa ka jugu Srbije. Zasavica i njeno priobalje stavljeno je pod zaštitu Države 1997. godine, kao prirodno dobro I kategorije od izuzetnog značaja, na predlog Zavoda za zaštitu prirode Srbije.

Pokret gorana Sremska Mitrovica je 1998. godine započeo uzgoj goveda Podolske rase. Danas se podolci u Zasavici gaje pušteni na pašnjaku Valjevac površine 300 ha, gde se trenutno nalazi 20-ak primeraka. Sva grla Podolske rase su obuhvaćena programom očuvanja životinjskih vrsta, a u okviru Ministarstva za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo Republike Srbije. Takođe, u Specijalnom rezervatu prirode Zasavica se uspešno uzgaja i mangulica (sremska crna lasa) – vrsta svinje čija istorija beleži pisane dokumente iz XVIII veka. Kao deo realizacije projekta Povratak autohtonih vrsta riba, u Zasavicu je izvršena reintrodukcija soma (Silurus glanis). Pored soma, autohtona vrsta ribe Mrguda (Umbra krameri) je zaštićena kao prirodna retkost Srbije, i živi jedino na vodotoku reke Zasavice.

U rezervatu je uspešno realizovan Projekat reintrodukcije evropskog dabra (Castor fiber L.) gde je pušteno 30 jedinki tj. 4 porodice od po 5 jedinki i nekoliko singlova. Dabar je prva životinjska vrsta koja je direktno delovanjem čoveka nestala sa ovih prostora. Pravi dokaz prilagođenosti je napravljena prva dabrova brana u Srbiji.